گاهی از اوقات تمایل یک گروه کاری ، اجتماعی و یا سیاسی به همبستگی  باعث می شود که افراد گروه تمایل خود را برای اظهار نظرمخالف با نظر گروه،  بیان راه حلهای جایگزین و  یا بیان نظرات انتقادی خود خودداری کنند. در این هنگام می گوئیم که گروه فوق دچار عارضه "تفکرگروهی " شده است. تفکر گروهی موجب دور شدن گروه از تصمیم گیری هوشمندانه و یافتن راه حل مسائل می شود .

ایروینگ جین در سال 1972 هنگام تحقیق در مورد نارسائی های تصمیم گیری گروهی متوجه این مطلب شد که وقتی در گروهها نظرات مخالفی وجود ندارد اطلاعات لازم برای تصمیم گیری هوشمندانه  جمع آوری نمی شود و مسایل به خوبی مورد تجزیه و تحلیل قرار نمی گیرند  و در نهایت گروه تصمیمات ضعیف می گیرد .

طبق نظر جین امکان بروز تفکر گروهی افزایش می یابد:

·         وجود رهبر قوی

·         وجود همبستگی گروهی زیاد

·         فشار شدید بیرونی برای گرفتن تصمیمات صحیح

اما بروز تفکر گروهی  فقط مختص به موارد فوق نیست . بنابراین شناخت نشانه های بروز این عارضه برای تیم ها و گروهها بسیار مهم است:

"نشانه های تفکر گروهی"

 توجیه کردن : گاهی علیرغم وجود شواهد کافی برای غلط بودن تصمیم، گروه سعی می کند خود را با عقلانی جلوه دادن آن توجیه کند: " تصمیم ما درست است زیرا فلان گروه با آن مخالف است."

فشار هم گروهی ها :وقتی یکی از اعضای گروه نظر دیگری ابراز می کد یا سوالی در مورد تصمیم مطرح می کند افراد دیگر گروه وی را تحت فشار قرار میدهند که نظر گروه را بپذیرد.

غرور: وقتی گروه موفقیتهایی کسب کرده باشد این تفکر شکل می گیرد که هر تصمیمی که گروه می گیرد درست است: "قبلا هم تصمیمات ما مخالفینی داشت ولی دیدید که ما درست فکر می کردیم."

تفکر کلیشه ای: هر چه گروه در تفکر خود به سمت یکدستی پیش برود خود را دارای ویژگیهایی برتر اخلاقی و تشخصی  نسبت به دیگران و دیگر گروهها می پندارد بنابراین نگاهی منفی نسبت به دیگران پیدا می کند سعی می کند با رفتار و تصمیمی متفاوت این تمایز خود را اثبات کند.

خود سانسوری :  افراد برای حفظ همرنگی با گروه افکار، ایده ها و اطلاعات خود را مخفی می کنند.

نمایش اتفاق کلمه :چون کسی نظر مخالفی نمی دهد هر کس فکر می کند در گروه اتفاق نظر وجود دارد بنابراین افراد فکر می کنند پس تصمیمات درست است.   

اجتناب از "تفکر گروهی"

چالشی که هر گروه و هر رهبر گروهی با آن مواجه است این است که تصمیماتی هوشمندانه گرفته شود، بنابراین باید محیطی مساعد برای تضارب آرا و بیان نظرات مختلف ایجاد نماید بنابراین باید دقت شود که در گروه فرایند حل مساله و اتخاذ تصمیم به درستی طی شود:

·         اهداف مشخص شوند

·         مساله به درستی ریشه یابی شود.

·         اطلاعات لازم به دقت جمع آوری شوند

·         راه حلهای مختلف بیان شوند

·         فرضیات مختلف مورد بررسی  قرار بگیرند

·         ابراز ایده های مختلف مورد تشویق قرار بگیرد

·         ریسکهای اجرای هر گزینه مورد ارزیابی دقیق قرار بگیرد

·         در صورت لزوم ایده هایی که رد شده است مورد بررسی مجدد قرار بگیرد

 علاوه بر اینها باید همواره مترصد دیدن نشانه های تفکر گروهی باشیم و اگر این نشانه ها را ملاحظه کردیم فورا آن را در گروه مطرح کرده و به بررسی آن بپردازیم. در ضمن می توانیم سعی کنیم روشها و ابزارهای مختلف تصمیم گیری گروهی را به اعضای گروه بشناسانیم .